Enkola Enkulu Mu Masuli G'Ennyumba
Amasuli g'ennyumba kye kimu ku bintu ebisinga obukulu mu kuzimba, kubanga gakola omulimu ogw'okukuuma amaka n'ebintu ebiri munda okuva ku mbeera y'obudde ng'enkuba, omusana, n'empewo. Okuteekawo, okuddaabiriza, n'okukuumira akasuli mu ngeri ennungi kiyamba okwongera ku bukakanyavu bw'ekizimbe, okukikuuma, n'okukyongera obulungi. Okumanya engeri amasuli gano gye gakolamu n'ebikozesebwa mu kugakola kiyamba nnyo abantu okusalawo obulungi ku nnyumba zaabwe.
Okuddaabiriza n’Okuteekawo Amasuli
Okuddaabiriza akasuli n’okukateekawo mirimu gy’obukakanyavu egiyamba okukuuma ekizimbe okubeera mu mbeera ennungi. Okuteekawo akasuli akapya (roof installation) kitwaliramu okuteekawo ekizimbe ky’akasuli (roof structure), okukozesa ebintu eby’enjawulo ng’amabaati (shingles), amataffaali (tiles), oba ebintu ebirala ebigumira obudde. Kino kiyamba okukuuma ekizimbe okuva ku mbeera y’obudde ey’amaanyi. Okuddaabiriza akasuli (roof repair) kwe kukola ku buzibu obutono obusobola okujjawo ng’okuyitamu kw’amazzi (leak), amabaati agavaamu, oba okukwatibwa enjala. Mirimu gino gyombi gyetaagisa omukakasi (contractor) atutumufu okukola omulimu ogw’omutindo.
Ebika by’Amasuli n’Ebintu Ebikozesebwa
Ebika by’amasuli bitono era buli kika kirina amakulu gaakyo n’ebikozesebwa eby’enjawulo. Amasuli agasinga obungi ge ga akasuli akasongovu (pitched roof) n’akasuli akagalamivu (flat roof). Akasuli akasongovu kawewula amazzi okukulukutawo mangu ate akagalamivu kaetaaga enkola y’amazzi (drainage) ey’enjawulo. Ebintu ebikozesebwa (materials) mu kuzimba akasuli birimu amabaati (shingles) ag’ebika eby’enjawulo, amataffaali (tiles) ag’obumba, ebyuma (metal roofing), n’ebirala. Buli kika ky’ekintu kirina obukakanyavu bwakyo (durability), embeera gye kigumira, n’ebeeyi. Okusalawo ku kika ky’ekintu kisinzira ku mbeera y’obudde mu kitundu, ebeeyi, n’ekifaananyi ky’ekizimbe.
Okukebera n’Okukuumira Amasuli
Okukebera akasuli (roof inspection) n’okukakuumira (roof maintenance) mirimu gy’omutindo egyetaagisa okukuuma akasuli mu mbeera ennungi n’okwongera obukakanyavu bwako. Okukebera akasuli kirimu okumanya obuzibu obusobola okujjawo nga bukyali butono ng’okuyitamu kw’amazzi, amabaati agavaamu, oba okumenyeka. Kino kisobola okukolebwa omukakasi buli mwaka oba okusingawo. Okukuumira akasuli kirimu okusanyalaza amasuli, okuggyako ebikoola n’ebisenge by’emiti ebiyise ku masuli, n’okuddaabiriza obuzibu obutono obuba bujjawo. Okukola bino buli kiseera kiyamba okwewala okuddaabiriza okw’amaanyi n’okw’ebbeeyi ennyingi mu biseera eby’omu maaso.
Obukulu bw’Okukuuma Amasuli g’Ekizimbe
Akasuli akalungi kakulu nnyo mu kukuuma amaka (home) n’ekizimbe (building) kyonna. Kaweereza ng’eky’okukuuma (protection) ekikulu okuva ku mbeera y’obudde. Bwe kaba nga akasuli kakuuma obulungi, kiyamba okukuuma ebintu ebiri munda mu nnyumba, okwewala okwonooneka kw’ebisenge, n’okukuumira obulungi bw’ekyuma ky’ekizimbe. Okuteekawo enkola y’okwalira (insulation) mu kasuli kiyamba okukuuma obugaanjo mu nnyumba, ekikendeeza ku ssente ezikozesebwa ku bintu eby’okwewoola oba okubugumya ennyumba. Obukakanyavu bw’akasuli kiyamba n’okwongera ku muwendo gw’ennyumba bwe kiba nti omuntu ayagala okugitunda.
Okusika Amasuli Amakadde (Roof Replacement)
Mu biseera ebimu, akasuli kaba kakedde nnyo oba kakyonoonese nnyo okuddaabirizibwa, era kiyamba okusalawo okukajjawo n’okusikira akapya (roof replacement). Okusika akasuli tekitegeeza nti akasuli kalina okuba nga kalyonoonese ddala, naye kisobola okuba nga kakedde obukakanyavu bwakyo oba tekayawula bulungi. Omukakasi asobola okukukebera n’okukugamba oba kiyamba okukafulumya. Okusika akasuli kirimu okujjawo akasuli akakadde, okukebera ekizimbe ky’akasuli, n’okuteekawo akasuli akapya n’ebintu ebigya. Kino kiyamba okwongera obukakanyavu bw’ekizimbe n’okukikuuma okumala emyaka mingi.
Okuteekawo oba okuddaabiriza amasuli kiyinza okwetaga ssente eziwerako, era ebeeyi esobola okukyuka okusinziira ku bintu eby’enjawulo ng’obunene bw’akasuli, ebintu ebikozesebwa, n’obuzibu bw’omulimu. Wano waliwo ebiwandiiko by’ebbeeyi ebya wamu ku mirimu gya masuli mu bitundu byaffe:
| Omulimu Gwa Masuli | Omukakasi Ow’enjawulo | Ebeeyi Eyateeberezebwa (UGX) |
|---|---|---|
| Okuddaabiriza Akasuli Akatono | Omukakasi Ow’ebitono | 200,000 - 800,000 |
| Okuddaabiriza Akasuli Akakulu | Omukakasi Ow’ebitono | 800,000 - 3,000,000 |
| Okuteekawo Akasuli Akapya (Amabaati) | Omukakasi Ow’amasuli | 5,000,000 - 15,000,000 |
| Okuteekawo Akasuli Akapya (Amataffaali) | Omukakasi Ow’amasuli | 8,000,000 - 25,000,000 |
| Okukebera Akasuli | Omukakasi Ow’ebitono | 100,000 - 300,000 |
Ebeeyi, emitindo, oba ebiwandiiko by’ebbeeyi ebyogeddwako mu katabo kano biva ku bintu ebisembayo okubaawo naye bisobola okukyuka oluvannyuma lw’ekiseera. Okunoonyereza kw’omuntu ku lulwe kuggyibwamu amagezi nga tonnagaba kusalawo kwa ssente.
Okukwataganya obulungi n’omukakasi w’amasuli ow’ekitundu kiyamba okufuna ebeeyi ennungi n’obuyambi obukulembera ku mulimu ogw’amasuli g’ennyumba yo. Okusalawo obulungi ku masuli kiyamba okukuuma obulungi bw’ekizimbe, okukyongera obukakanyavu, n’okukikuuma okuva ku mbeera y’obudde ey’amaanyi.
